नवलपरासी ।
नवलपरासी (बर्दघाट–सुस्तापूर्व) का किसान अहिले काँक्रा टिप्न र बजार पठाउन व्यस्त छन्। हुप्सेकोट गाउँपालिका–१ जुकेपानीका रवीन्द्र रजाली २६ वर्षदेखि व्यावसायिक रूपमा काँक्राखेती गर्दै आएका किसान हुन्। दुई बिघा क्षेत्रफलमा खेती गर्ने रजालीले खर्च कटाएर वर्षमा करिब २० लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी हुने गरेको बताए। “पहिले धानपछि काँक्रा लगाइन्थ्यो, अहिले वर्षमा तीन बाली काँक्रामात्रै लगाउन थालेका छौँ,” रजालीले भने।
तरकारी सुपरजोन कार्यक्रमका संयोजक तथा किसान थमन रजालीका अनुसार हुप्सेकोटमा करिब ३ हजार किसान व्यावसायिक रूपमा काँक्राखेतीमा संलग्न छन्। उनले यस वर्ष ८० टनभन्दा बढी काँक्रा बिक्री गर्ने लक्ष्य राखिएको जानकारी दिए। गाउँपालिकाको वडा नं १ कृषि पकेट क्षेत्रका रूपमा परिचित छ, जहाँ अधिकांश किसानले काँक्राखेतीलाई प्रमुख आयस्रोत बनाएका छन्।
पहिले धानमात्र लगाउँदै आएकी दिलमाया परियारले पनि काँक्राखेतीबाट राम्रो आम्दानी सम्भव हुने बुझेसँगै ६ वर्षदेखि व्यावसायिक रूपमा यो खेती गरिरहेकी छन्। “दुई कट्ठामा लगाएको काँक्राबाट खर्च हटाएर वर्षमा करिब २ लाख रुपैयाँ आम्दानी हुन्छ,” उनले बताइन्।
राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रमका अनुसार हुप्सेकोट गाउँपालिकाको वडा नं १, २, ३ र ४ मा ३५० हेक्टर क्षेत्रमा भक्तपुरे लोकलसहित विभिन्न प्रजातिका काँक्राको व्यावसायिक खेती हुँदै आएको छ। भदौ अन्तिमदेखि फागुनसम्म निरन्तर उत्पादन हुने काँक्रा काठमाडौं, बुटवल, नारायणगढलगायत प्रमुख बजारमा पठाइन्छ।
किसानलाई थप व्यावसायिक बनाउन गाउँपालिकाले ५० प्रतिशत अनुदानमा बीउ, प्लास्टिक मल्चिङ, प्याकेजिङ सामग्री, तराजु, डोरीलगायत उपकरण उपलब्ध गराउँदै आएको हुप्सेकोट गाउँपालिका अध्यक्ष लक्ष्मीदेवी पाण्डेले बताइन्। गाउँपालिकाले उत्पादन भएका तरकारी बजारसम्म पुर्याउन आवश्यक व्यवस्थापनमा समेत सहयोग गरिरहेको छ।
तरकारी सुपरजोन कार्यक्रम र पालिकाको सहकार्यले हुप्सेकोट आज देशकै परिचित काँक्रा पकेट क्षेत्रका रूपमा स्थापित भएको स्थानीय किसानहरूको भनाइ छ।