काठमाडौं ।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र मर्यादित बनाउन निर्वाचन आयोगले सामाजिक सञ्जालमा हुने गतिविधिलाई पनि निर्वाचन आचारसंहिताको दायरामा ल्याएको छ। आयोगले माघ ३ गतेदेखि आचारसंहिता लागू गर्ने तयारी गरेको छ।
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै जारी आचारसंहिताअनुसार निर्वाचनलाई प्रतिकूल असर पार्ने उद्देश्यले सामाजिक सञ्जालमा नक्कली एकाउन्ट सञ्चालन गर्न, फेक साइट खोल्न वा त्यस्ता गतिविधिमा संलग्न हुन पाइने छैन।
आचारसंहितामा आर्टिफिसियल इन्टिलिजेन्स (एआई) को प्रयोग गरी वा नगरी निर्वाचनलाई प्रभाव पार्ने उद्देश्यले होच्याउने, दुष्प्रचार गर्ने, भ्रामक सूचना सम्प्रेषण गर्ने, अपमानजनक अभिव्यक्ति दिने तथा द्वेषपूर्ण भाषण गर्न वा गराउन नपाइने स्पष्ट व्यवस्था गरिएको छ।
त्यसैगरी, कुनै प्रयोजनका लागि प्रकाशन वा प्रसारण भइसकेका सूचना वा सामग्रीलाई एआईको प्रयोग गरेर वा नगरी तोडमोड गरी सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट, रिपोस्ट, कमेन्ट–प्रतिकमेन्ट, लाइभ स्ट्रिमिङ, ट्याग वा मेन्सन गर्न पनि निषेध गरिएको छ, यदि त्यसले निर्वाचनमा प्रभाव पार्ने उद्देश्य राखेको छ भने।
निर्वाचनको विश्वसनीयता, आयोग, आयुक्त वा कर्मचारीको प्रतिष्ठामा नकारात्मक असर पर्ने गरी अवाञ्छित लाञ्छना लगाउन नपाइने व्यवस्था पनि आचारसंहितामा समावेश छ। कसैको चरित्र हत्या गर्ने, व्यक्तिगत लाञ्छना लगाउने, मानहानी गर्ने वा यस्तै प्रकृतिका सामग्री उत्पादन, प्रकाशन वा प्रसारण गर्न पूर्ण रूपमा रोक लगाइएको छ।
आयोगका अनुसार मतदाता तथा मतदाताको गोप्यता भङ्ग गर्ने, निर्वाचनको स्वच्छता र निष्पक्षतामा असर पार्ने कुनै पनि कार्य सामाजिक सञ्जालमार्फत गर्न वा गराउन पाइने छैन।
निर्वाचन आयोगले आचारसंहिताको पालना नगरे कानुनअनुसार कारबाही गरिने चेतावनी समेत दिएको छ।